هج کردن (Hedge) یا پوشش ریسک

پوشش ریسک

پوشش ریسک، یک سرمایه­ گذاری است که برای کاهش ریسک تغییرات نامطلوب قیمت در یک دارایی، انجام می­ شود. به طور معمول، پوشش ریسک عبارت است از بازکردن یک موقعیت معاملاتی برعکس، بر روی همان دارایی مورد نظر (سفارش خرید در صورت فروش دارایی و بالعکس) که می تواند به وسیله یک قرارداد آتی انجام شود.

پوشش ریسک شبیه به بستن قرارداد بیمه است. اگر شما خانه­ ای در یک منطقه سیل­ خیز داشته باشید، می ­خواهید که از این دارایی در برابر ریسک سیل به وسیله بیمه محافظت کنید و به عبارت دیگر قصد پوشش ریسک را دارید. در بحث پوشش ریسک، به طور ذاتی یک موازنه ریسک و پاداش (risk-reward tradeoff) وجود دارد. در حالی که پوشش ریسک باعث کاهش ریسک­های احتمالی می­ شود، درآمدهای احتمالی را نیز کم خواهد کرد. به بیان ساده­ تر، پوشش ریسک بدون هزینه نیست!

در مثال بیمه سیل، هر ماه پرداخت­هایی به شرکت بیمه داده می ­شود و اگر هرگز سیلی رخ ندهد، بیمه شده هیچ پولی دریافت نخواهد کرد. با این حال، بیشتر مردم ترجیح می دهند که آن زیان قابل پیش بینی و محدود (پرداخت­های ماهانه) را بپذیرند، به جای آنکه ناگهانی سقف بالای سر خود را از دست بدهند.

“پوشش ریسک کامل” به این معناست که همه ریسک­های یک موقعیت معاملاتی و یا یک پورتفوی سرمایه گذاری حذف شود. به عبارت دیگر، پوشش ریسک به طور ۱۰۰ درصدی همبستگی معکوس با دارایی در معرض خطر داشته باشد.

البته این بیشتر شبیه به یک وضعیت ایده آل است تا واقعیت و پوشش ریسک کامل فرضی، هزینه بالایی دارد!

“ریسک مبنا” به ریسکی اشاره دارد که در آن، دارایی و سرمایه گذاری پوشش ریسک مرتبط آن، دقیقا در جهت مخالفی که انتظار می رود حرکت نکنند. “مبنا” به این اختلاف اشاره دارد.

پوشش ریسک از طریق مشتقات

مشتقات، اوراق بهاداری هستند که حرکت قیمت آنها تحت تاثیر یک یا چند دارایی پایه است که شامل قراردادهای اختیار معامله، قراردادهای معاوضه، قراردادهای آتی و سلف می شوند. دارایی های پایه می توانند سهام، اوراق قرضه، کالاها، ارزها، شاخص ها و یا نرخ های بهره باشند. از  قراردادهای مشتقه می توان برای پوشش ریسک نسبت به داراییهای پایه شان استفاده کرد، زیرا رابطه بین این دو، کم و بیش به وضوح مشخص است.

برای مثال، اگر مهران ۱۰۰ سهم Park Lawn Corp را به ارزش هر سهم ۱۰ دلار بخرد، احتمالا او  ریسک این سرمایه گذاری خود را با بستن یک قرارداد اختیار فروش آمریکایی ۵ دلاری با سررسید یک ساله و قیمت اعمال ۸ دلار، پوشش ریسک می دهد.

این اختیار معامله به مهران این حق را می دهد که ۱۰۰ سهم Park Lawn Corp را به قیمت ۸ دلار (به ازای هر سهم) در هر زمانی در طول یک سال آینده بفروشد. اگر در سال بعد، Park Lawn Corp در قیمت ۱۲ دلار معامله شود، مهران اختیار معامله خود را اعمال نخواهد کرد و ۵ دلار از دست می دهد.

البته بعید است که او ناراحت شود، زیرا درآمد محقق نشده او ۲۰۰ دلار خواهد بود ( که با در نظر گرفتن هزینه اختیار معامله می شود ۱۹۵ دلار ).

از طرف دیگر، اگر Park Lawn Corp در قیمت ۰ دلار معامله شود، مهران اختیار معامله خود را اعمال می کند و سهم هایش را به قیمت ۸ دلار برای هر سهم در ازای یک زیان ۲۰۰ دلاری می فروشد  (۲۰۵ دلاری با احتساب ۵ دلار هزینه اختیار معامله).

بدون داشتن اختیار معامله، او باید منتظر از دست دادن همه سرمایه ­اش باشد!

اثربخشی پوشش ریسک بوسیله مشتقات را با “دلتا” یا “نسبت پوشش ریسک” بیان می کنند. دلتا برابرست با تغییر قیمت یک قرارداد مشتقه به ازای تغییر ۱ دلاری در قیمت دارایی پایه آن.

پوشش ریسک از طریق متنوع سازی پورتفوی

استفاده از مشتقات برای پوشش ریسک یک سرمایه­ گذاری، محاسبه دقیق ریسک را ممکن می سازد اما به پیچیدگی زیاد و مقداری سرمایه برای گرفتن موقعیت­های پوششی نیاز دارد. با این حال، تنها روش پوشش ریسک، از طریق مشتقات نیست.

متنوع سازی بلندمدت یک پورتفوی برای کاهش ریسک های مشخصی را هم می توان با کمی اغماض، پوشش ریسک دانست. برای مثال، فردی می خواهد در یک شرکت محصولات لوکس با حاشیه سود درحال رشد سرمایه ­گذاری کند. با این حال او نگران اینست که رکود، باعث می­ شود بازار مصرف محصولات لوکس کم رونق شود. یک راه برای مقابله با این موضوع این است که سهام دخانیات و یا خدمات رفاهی بخرد که در رکود اقتصادی وضعیت خوبی دارند و سود قابل توجهی را پرداخت می کنند.

این استراتژی، بده بستان خودش را دارد. اگر دستمزدها بالا و شغل ها پررونق باشند، تولیدکننده محصولات لوکس رشد می ­کند اما تعداد کمی از سرمایه گذاران جذب سهم های با بتای منفی خواهند شد زیرا با حرکت جریان سرمایه به موقعیت های جذاب تر، احتمالا قیمت این نوع سهم ها سقوط خواهد کرد و با افت قیمت برای برخی سرمایه گذاران دیگر جذاب خواهد شد.

با این حال، این استراتژی ریسکهای خودش را هم دارد. تضمینی وجود ندارد که سهام شرکت کالاهای لوکس در خلاف جهت  پوشش ریسک حرکت کند. ممکن است به خاطر یک بحران، هر دوی آنها با هم سقوط کنند، مانند آن­چه که در بحران مالی جهانی اتفاق افتاد و یا حتی به دلایل نامرتبط دیگر مانند این­که سیل در چین قیمت تنباکو را افزایش داد، در حالی که اعتصابات در مکزیک باعث افزایش قیمت نقره شد!

3 Responses to “هج کردن (Hedge) یا پوشش ریسک”

  1. نوشین گفت:

    مطلب مفیدی بود،
    در صورت امکان در مورد مبحث derivatives هم مطلب منتشر کنید . اگر معادل انگلیسی اصطلاحات تخصصی مثلاً معاملات سلف و… هم در متن گنجانده بشه بسیار عالی میشه.
    سپاس

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *